Uitleg stadsdeelbestuur

Stadsdeelraad

Wat de gemeenteraad is voor Amsterdam, is de stadsdeelraad voor De Baarsjes. De leden van de stadsdeelraad worden om de vier jaar gekozen door de stemgerechtigde bewoners. Dit gebeurt tegelijk met de verkiezingen voor de gemeenteraad. In De Baarsjes zijn leden uit de politieke partijen PvdA, VVD, GroenLinks en D66 gekozen. Zij heten nu deelraadsleden.  

Het aantal zetels van een stadsdeelraad hangt af van het aantal inwoners van dat stadsdeel. In De Baarsjes heeft de stadsdeelraad zeventien zetels. De deelraad heeft een eigen voorzitter en een eigen ambtelijk apparaat, de griffie. De deelraad vergadert om de vier weken in het stadsdeelkantoor, op dinsdagavond. De vergaderingen beginnen meestal om 20.00 uur. Kijk voor de juiste tijden op de vergaderkalender. De vergaderingen zijn openbaar tenzij er agendapunten kabinet zijn. Die worden vertrouwelijk behandeld vanwege persoonsgegevens. 

De Baarsjes werkt met twee raadscommissies. Die bestaan uit raadsleden en duo-raadsleden. Raadsleden hebben stemrecht en zijn lid van de deelraad. Duo-raadsleden zijn door politieke partijen gevraagd deel te nemen aan raadscommissies en ondersteunen de raadsleden. In zo'n raadscommissie discussiëren de raad- en duo-raadsleden over onderwerpen die zijn voorbereid door de portefeuillehouders. Na deze vergadering gaat een stuk naar de vergadering van de stadsdeelraad die er over kan beslissen. Voor bewoners is inspreken tijdens een raadscommissie een goed moment omdat er nog geen besluiten zijn genomen en de fracties hun standpunten binnen hun fractie zullen bespreken. Kijk op www.baarsjes.nl/vergaderkalender voor de data en tijden van de vergaderingen. Ook de agendastukken kunt u er downloaden.  

Dagelijks bestuur

Net als de gemeente Amsterdam heeft stadsdeel De Baarsjes een dagelijks bestuur. In De Baarsjes bestaat het dagelijks bestuur uit vier stadsdeelwethouders, inclusief de stadsdeelvoorzitter. Anders dan de burgemeester, wordt de stadsdeelvoorzitter niet benoemd door de Kroon, maar gekozen door de stadsdeelraad. Anders dan de burgemeester is de stadsdeelvoorzitter niet de voorzitter van de stadsdeelraad. De bevoegdheid over de politie blijft bij de burgemeester.

De stadsdelen werken, net als de gemeente, 'dualistisch'. De leden van het dagelijks bestuur maken - nadat ze door de stadsdeelraad zijn benoemd - dus geen deel meer uit van de stadsdeelraad. Belangrijke kenmerken van het dualisme zijn dat de leden van het dagelijks bestuur van buiten de stadsdeelraad mogen worden aangetrokken en dat het dagelijks bestuur niet meer mag meestemmen over de voorstellen die zij zélf doet.

Dualisme

De wet Dualisering Gemeentebestuur geldt sinds 7 maart 2002. Dit dualistische stelsel moet ervoor zorgen dat het Dagelijks Bestuur meer afstand krijgt tot de stadsdeelraad. 

Controlerende functie

Het Dagelijks Bestuur houdt zich bezig met het besturen van het stadsdeel en de deelraad stelt hiervoor de kaders, controleert het bestuur en vertegenwoordigt de burgers. De afstand tussen Dagelijks Bestuur en stadsdeelraad maakt het voor de deelraad gemakkelijker om het Dagelijks Bestuur te controleren.

Kenmerken dualisme

1. De stadsdeelraad heeft in De Baarsjes een eigen deelraadvoorzitter, net zoals het Dagelijks Bestuur een stadsdeelvoorzitter heeft
2. De stadsdeelraad heeft een eigen ambtelijk apparaat, een raadsgriffie. De griffie is verantwoordelijk voor de ondersteuning en het verder uitwerken van de duale werkwijze.
3. Wethouders maken geen deel uit van de stadsdeelraad.  Dit betekent dat zij niet meer over hun eigen voorstellen meestemmen.
4. Wethouders zijn geen lid meer van de raadscommissies, ze zijn op de vergaderingen aanwezig op uitnodiging van de commissies.
5. De stadsdeelraad heeft een aantal nieuwe manieren gekregen om het college te controleren: het recht van initiatief, het recht van eigen onderzoek en een eigen rekenkamer.

Bevoegdheden stadsdelen

Het stadsdeel is verantwoordelijk voor het beheer van de openbare ruimte. Dat wil zeggen dat het afval wordt opgehaald, dat wegen op tijd worden gerepareerd, dat straten worden schoongeveegd en dat parken, sportvelden en begraafplaatsen worden onderhouden.

Een stadsdeel stelt ook bestemmingsplannen vast en bepaalt daarnaast voor een groot deel het beleid over kunst, sport, recreatie en zaken op sociaal gebied. Een deelraad heeft via het stadsdeelfonds de financiële middelen om met subsidies een bepaald beleid te ondersteunen.

Verder kunnen buurtbewoners bij het stadsdeelkantoor terecht voor bijna alle bevolkingszaken (paspoorten, rijbewijzen, geboorte-aangifte) en het aanvragen van vergunningen (bouwvergunning, kapvergunning, horecavergunning etc.).

Verordening op de stadsdelen
Een gedetailleerd overzicht van welke taken en bevoegdheden bij een stadsdeel en welke bij de centrale stad horen, staat in de Verordening op de Stadsdelen.

Voorgeschiedenis

In het begin van de jaren tachtig werden de eerste Amsterdamse stadsdelen ingesteld: Amsterdam-Noord en Osdorp kregen als eerste een eigen bestuur met vergaande eigen bevoegdheden, een eigen budget en een eigen ambtenarenkorps.

Men verwachtte dat een dergelijk stadsdeelbestuur een bijdrage zou kunnen leveren aan een meer doelmatige en doeltreffende beleids- en besluitvorming. Ook verwachtte men dat de plaatselijke bevolking zich meer bij zo'n stadsdeelbestuur betrokken zou voelen. Het experiment in Noord en Osdorp bleek te werken en in de jaren die volgden, groeide het aantal stadsdeelraden.

Er zijn nu vijftien stadsdelen. Daarvan hebben er veertien een eigen stadsdeelraad. Stadsdeel Westpoort heeft geen eigen stadsdeelraad en valt onder de verantwoordelijkheid van het centrale stadsbestuur. Het stadsdeel ligt in het westelijke havengebied van Amsterdam en telt nagenoeg geen inwoners.